बागलुङमा सरकारले चाहेको समयमा हात्तीपाइले निवारण हुन सकेको छैन, त्यसैले हाइड्रोसिलका विरामीहरु बढिरहेका छन् । हात्तिपाइलेका कारण हाइड्रोसिलका बिरामीसमेत बढ्दै गएको स्वास्थ्य कार्यालयले जनाएको छ । 

अण्डकोषमा पानी भरिने समस्यालाई मेडिकल भाषामा हाइड्रोसिल भनिन्छ । कसैकसैलाई यसले लामो समय दुःख दिने गरेको हुन्छ । लाज शरमका कारण यस्ता अङ्गमा लागेको रोग लुकाएर राख्दा वा उपचार पद्धतिबारे थाहा नहुँदा हाइड्रोसिलको समस्या जिल्लामा झनै बढेर गएको पाइएको छ । 

स्वास्थ्य कार्यालयले यही फागुन २८ गतेदेखि १३ औँ चरणको हात्तीपाइले विरुद्धको आम औषधि सेवन सञ्चालन गर्ने भएको छ । तर ६ वर्षमा निवारण हुने हात्तीपाइले १३ वर्षमा समेत निवारण हुन सकेको छैन । 

 जिल्लामा हात्तीपाइले निवारण गर्नका लागि हाइड्रोसिलको शल्यक्रियासमेत गर्न आवश्यक भए पनि हाइड्रोसिल भएका बिरामीले शल्यक्रिया गर्नै नमान्ने स्वास्थ्य कार्यालयका प्रमुख सुरज  गुरौले जानकारी दिए । 

जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालयको सम्पर्कमा अहिले १६२ जना हाइड्रोसिलका बिरामी रहेको भए पनि अहिलेसम्म नौजनाको मात्रै शल्यक्रिया भएको छ । “जिल्लामा हात्तिपाइलेको निवारण हुन सकेको छैन, हात्तीपाइले मुख्य लक्षण भनेको खुट्टा र अण्डकोष सुन्निने हुन्छ, खुट्टाको कुनै उपचार छैन तर अण्डकोषको शल्यक्रिया गर्न सकिन्छ,” उनले भने, “चेतनाको अभावमा निःशुल्क शल्यक्रिया हुने हाइड्रोसिलका विरामीहरुले शल्यक्रिया गर्न नमानेको अवस्था जिल्लामा विद्यमान छ ।”

 स्वास्थ्य कार्यालयले गत आर्थिक वर्षमा जम्मा सातजनाको हाइड्रोसिलको शल्यक्रियाका लागि सिफारिस गरेको थियो भने अहिले जम्मा नौजनालाई सिफारिस गरिएको जनस्वास्थ्य निरीक्षक लक्ष्मी शर्माले जानकारी दिइन् । हाइड्रोसिलको उपचार भनेको शल्यक्रिया नै भए पनि नागरिकले हाइड्रोसिललाई लुकाएर राखेको स्वास्थ्य कार्यालयको भनाइ छ । हाइड्रोसिलको उपचार निःशुल्क हुने भए पनि यातायात खर्चको अभावमा समेत कतिपय हाइड्रोसिलका बिरामी शल्यक्रियाका लागि नआउने गरेको समेत पाइएको छ । हात्तीपाइले कारण हाइड्रोसिल भएको छ भने हात्तीपाइलेको  सङ्क्रमण अन्यलाई समेत सार्न सक्ने भएकाले शल्यक्रियाबाट  उपचार गर्नुपर्ने स्वास्थ्य कार्यालयको भनाई छ । 

आम औषधि सेवनमा बेवास्ता गर्दा जिल्लाको नारायणस्थान र कुस्मीसेरामा हात्तीपाइले  प्रकोप अझै रहेका कारण सिङ्गो जिल्लाले हात्तीपाइले विरुद्धको औषधि १३ पटकसम्म खाने अवस्था रहेको छ । क्युलेस जातको लामखुट्टेबाट सर्ने हात्तीपाइले नेपालको १० जिल्लामा मात्रै निवारण हुन सकेको छैन । हर्निया नभएको अवस्थामा पनि हाइड्रोसिल हुन सक्छ । कतिपय अवस्थामा भने हर्नियाका कारणले पनि हाइड्रोसिल हुने गरेको चिकित्सकले जनाएका छन् ।