काठमाडौं- काठमाडौं उपत्यकाका नेवार समुदायले श्रावण कृष्ण चतुर्दशीका दिन मनाउने परम्परागत गठेमंगल पर्व मंगलबार विभिन्न कार्यक्रमसहित मनाइँदैछ । 

गठेमंगललाई घण्टाकर्ण पर्वका रूपमा समेत चिनिन्छ । यो पर्वलाई भूतप्रेत तथा नकारात्मक शक्तिलाई भगाउने पर्वका रूपमा पनि लिइन्छ ।

पर्वका अवसरमा बिहानै स्नान गरी घरआँगन सफासुग्घर गर्ने र फलामको औँठी लगाउने चलन छ । फलामको औँठी लगाएमा भूतप्रेत तथा नकारात्मक शक्तिबाट जोगिने जनविश्वास नेवार समुदायमा रहेको छ । पर्वका कारण काठमाडौंका असन, इन्द्रचोकलगायत क्षेत्रमा बिहानैदेखि फलामको औँठी किन्नेको चहलपहल देखिएको छ ।

गठेमंगलको मुख्य विधि भने साँझ हुने गर्छ। हरियो नर्कट, निगालो र गहुँको छ्वालीलगायत सामग्री प्रयोग गरी तीनखुट्टे राक्षसको आकृति बनाएर दोबाटो तथा चौबाटोमा राख्ने गरिन्छ । साँझ परेपछि टोलका युवाहरू भेला भएर आगो बाल्दै राक्षसको आकृतिलाई जलाउने तथा भूतप्रेत भगाउने परम्परा छ ।

घण्टाकर्ण राक्षसको प्रतीकस्वरूप बनाइएको पुत्लाको मुखमा आगो लगाई घिसार्दै खोला वा नदी किनारसम्म पुर्‍याएर अन्त्येष्टि गर्ने चलनसमेत छ । यसरी राक्षसको अन्त्य गरेपछि टोल तथा समुदायमा रहेका नकारात्मक शक्ति र अशुभ प्रभाव हट्ने विश्वास गरिन्छ ।

तस्बिर : आभास रञ्जित/ नेपाल फोटो लाइब्रेरी