काठमाडौं- नेपाल–चीन सीमा क्षेत्रमा पहिरोपछि बनेको अस्थायी ताल फुटेपछि चीनले तिब्बततर्फ जारी उद्धार तथा खोजी कार्य अस्थायी रूपमा रोकेको छ।

चिनियाँ सञ्चारमाध्यमका अनुसार सीमा क्षेत्रमा बनेको अस्थायी ताल फुटेपछि तल्लो तटीय क्षेत्रमा थप बाढीको जोखिम बढेकाले उद्धार कार्य रोकिएको हो।

रसुवाका प्रमुख जिल्ला अधिकारी नरेन्द्र परियारले चीनतर्फ पहिरोका कारण बनेको अस्थायी ताल फुटेको सूचना आएको भन्दै नदी आसपासका बासिन्दालाई सुरक्षित स्थानमा जान आग्रह गरेका छन्।

नेपाल प्रहरीले तिब्बततर्फ पानीको अस्थायी ताल फुटेकाले उद्धार तथा राहत कार्यमा जुटेका सुरक्षाकर्मी र सर्वसाधारणलाई सुरक्षित स्थानमा सर्न अपिल गरेको छ।

ताल फुटेसँगै नदीको बहाव र आसपासको भूभागमा थप जोखिम उत्पन्न हुन सक्ने आकलनपछि उद्धार टोलीलाई तत्कालका लागि परिचालन नगर्ने निर्णय गरिएको बताइएको छ।

चीनले तिब्बत–नेपाल सीमा क्षेत्रमा आएको विनाशकारी आकस्मिक बाढीपछि लेभल–४ आपत्कालीन सतर्कता जारी गरेको छ।

दुई नदीको संगम क्षेत्रमा नयाँ अवरोध ताल बनेकाले त्यसमा पानीको मात्रा बढ्दै गएमा पुनः फुट्न सक्ने जोखिम रहेको चिनियाँ पक्षले जनाएको छ।

ताल फुटेमा त्यसको तल्लो तटीय क्षेत्रमा पुनः ठूलो बाढी आउन सक्ने भएकाले आसपासका क्षेत्रलाई उच्च सतर्कतामा राखिएको छ।

अस्थायी तालको हवाई सर्वेक्षण

अस्थायी तालको अवस्था र जोखिमबारे अध्ययन गर्न चीनले इन्जिनियर तथा प्राविधिक टोली परिचालन गरेको छ। टोलीले हवाई सर्वेक्षण तथा थ्री–डी मोडलिङमार्फत तालको आकार, पानीको मात्रा, बाँधको अवस्था र फुट्ने सम्भावनाबारे अध्ययन गरिरहेको बताइएको छ।

चिनियाँ पक्षले तालको जोखिम मूल्यांकनपछि सम्भावित बाढीको प्रभावबारे थप निर्णय लिने तयारी गरेको छ।

चीनमा बाढी तथा प्राकृतिक विपद्सँग सम्बन्धित आपत्कालीन अवस्थालाई चार तहमा वर्गीकरण गरिन्छ। लेभल–१ सबैभन्दा गम्भीर र लेभल–४ तुलनात्मक रूपमा न्यूनतम आपत्कालीन स्तर मानिन्छ। अहिले जारी गरिएको लेभल–४ सतर्कताले सम्भावित जोखिमप्रति निगरानी र तयारी बढाइएको संकेत गर्छ।

नेपालतर्फ भने पछिल्लो बाढी र पहिरोका कारण रसुवा, नुवाकोट तथा आसपासका नदी तटीय क्षेत्रमा ठूलो क्षति पुगेको छ। सीमा क्षेत्रमा पानीको बहाव र नयाँ ताल निर्माण तथा फुट्ने सम्भावनाले जोखिम थपिन सक्ने भएकाले नदी आसपासका बस्तीमा निरन्तर निगरानी आवश्यक देखिएको छ।