बेइजिङ – केही क्षणका लागि बेइजिङ र मस्कोबीचको भिन्नता पहिल्याउन कठिन हुन्थ्यो।

रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिन र चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङ ‘ग्रेट हल अफ द पिपुल’तर्फ रातो कार्पेटमा अघि बढ्दै गर्दा चिनियाँ सैन्य ब्यान्डले रुसको चर्चित र रोमान्टिक शास्त्रीय धुन ‘मस्को नाइट्स’ बजाइरहेको थियो। उक्त धुनको स्थायी अंश थियो- ‘मस्कोका यी रातहरू मेरा लागि कति प्रिय छन्, तिमीले बुझिदिए हुन्थ्यो।’

संगीतका ती धुनभित्र कतै राजनीतिक सामीप्य वा पश्चिमा मिडियाले भन्ने गरेको दुई नेताबीचको गाढा मित्रता लुकेको थियो ।

राष्ट्रपति पुटिनले सीलाई ‘मेरो प्रिय मित्र’ भन्दै सम्बोधन गरे। प्रत्युत्तरमा राष्ट्रपति सीले पुटिनलाई ‘मेरो पुरानो मित्र’ भने। यो दुई देशका त्यस्ता नेताहरूको संवाद थियो, जसले आफूहरूबीच एउटा विशेष सम्बन्ध निर्माण भएको देखाउन चाहन्छन्। विगतका वर्षमा ४० पटकभन्दा बढी भेटवार्ता गरिसकेका यी दुई नेतासँग यस्तो सम्बन्ध बनाउने पर्याप्त समय पनि थियो।

आफ्नो सार्वजनिक वक्तव्यमा दुवै नेताले ‘रणनीतिक सहकार्य’, ‘साझेदारी’, ‘पारस्परिक सम्मान’, ‘मित्रता’ र ‘विश्वास’ का कुरा गरे। उनीहरूले संयुक्त रूपमा संयुक्त राज्य अमेरिकाको ‘अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षामा खलल पुर्‍याउने’ आणविक नीतिको आलोचना गरे र डोनाल्ड ट्रम्पको ‘गोल्डेन डोम’ मिसाइल डिफेन्स सिल्डको योजनाको निन्दासमेत गरे।

पुटिनको यस भ्रमणको पूर्वसन्ध्यामा रुसी सरकारी अखबारले आफ्नो पहिलो पृष्ठमा दुईवटा ठूला तस्बिर छापेको थियो । एउटा तस्बिरमा गत साता चीन भ्रमण सकेर फर्कने क्रममा ट्रम्प एक्लै ‘एअर फोर्स वान’ को सिँढी चढ्दै गरेको देखिन्थ्यो भने त्यसको ठीक सँगै पुटिन र सी सँगसँगै हिँडिरहेको पुरानो तस्बिर राखिएको थियो। यस दृश्यले विश्व मञ्चमा रुस र चीन एकअर्काको काँधमा काँध मिलाएर उभिएका छन् भन्ने प्रस्ट सन्देश दिन खोजेको थियो।

तर, वास्तविक संसार प्रेम गीत, रोमान्स र भावनात्मक मित्रताको जगमा चल्दैन। यो त भूराजनीति हो।

भूराजनीतिको दुनियाँमा सम्बन्ध विरलै मात्र प्रेम र स्नेहमा आधारित हुन्छन्। यहाँ प्रायः आफ्नै राष्ट्रिय स्वार्थ प्रमुख बन्ने गर्छ। सी र पुटिनबीचको यो शिखर वार्ताले पनि उनीहरूको यो आपसी ‘प्रेम’ र मित्रताको एउटा सीमा छ भन्ने कुरालाई पुनः प्रस्ट पारेको छ। चीनबाट न्यानो स्वागत पाए पनि राष्ट्रपति पुटिन बहुप्रतीक्षित ग्यास पाइपलाइन सम्झौता बिना नै स्वदेश फर्किएका छन्।