काठमाडौं– नेपाल राष्ट्र बैंकले बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूको सुशासन र पारदर्शीतालाई थप कडाइ गर्दै सञ्चालक, प्रमुख कार्यकारी अधिकृत र ठूला संस्थापक शेयरधनीहरूको व्यक्तिगत तथा वित्तीय पृष्ठभूमि अनिवार्य रूपमा खुलाउनुपर्ने व्यवस्था गरेको छ ।

राष्ट्र बैंकको बैंक तथा वित्तीय संस्था नियमन विभागले ‘क’, ‘ख’ र ‘ग’ वर्गका इजाजतपत्रप्राप्त संस्थाहरूका लागि जारी गरिएको ‘एकीकृत निर्देशन, २०८२’ मा संशोधन र परिमार्जन गर्दै यस्तो नयाँ प्रावधान ल्याएको हो । नेपाल राष्ट्र बैंक ऐन, २०५८ को दफा ७९ ले दिएको अधिकार प्रयोग गरी यो निर्देशन जारी गरिएको हो ।

उच्च ओहोदाका अधिकारीका लागि कडा प्रावधान

नयाँ व्यवस्था अनुसार बैंकको सञ्चालक, प्रमुख कार्यकारी अधिकृत र उच्च व्यवस्थापकीय तहमा नियुक्ति वा मनोनयन गर्दा सम्बन्धित व्यक्तिले विस्तृत विवरण र स्वघोषणा पेस गर्नुपर्नेछ । 

जसमा पारिवारिक र व्यक्तिगत विवरणः सम्बन्धित व्यक्तिको पारिवारिक पृष्ठभूमि र व्यक्तिगत जानकारी, कानुनी र फौजदारी पृष्ठभूमिः नेपाल वा विदेशमा कुनै कसूरमा संलग्न भए/नभएको, मुद्दा मामिला वा अनुसन्धान प्रक्रियामा रहे/नरहेको र अदालतको फैसला बमोजिम सरकारी बाँकी बक्यौता रहे/नरहेको स्वघोषणा गर्नुपर्ने छ । 

त्यस्तै, कर्जा सूचना केन्द्रको कालोसूचीमा परे/नपरेको विवरण र वित्तीय आचरण सम्बन्धी जानकारी, नेपाली नागरिक भए नेपाल बाहिर कुनै सम्पत्ति रहे/नरहेको वा कुनै सम्पत्तिमा वास्तविक धनी भए/नभएको विवरण र संस्थासँग हुन सक्ने सम्भावित स्वार्थको द्वन्द्व सम्बन्धी विवरण बुझाउनेपर्ने छ ।

राष्ट्र बैंकले संस्थापक सेयर खरिद वा नामसारी गर्दा पनि कडाइ गरेको छ । चुक्ता पुँजीको ५ प्रतिशत वा २५ लाख रुपैयाँभन्दा बढी संस्थापक सेयर खरिद गर्ने वास्तविक धनी वा हितकारी व्यक्तिले पनि सञ्चालकहरूले सरह नै विस्तृत विवरण बुझाउनुपर्नेछ । 

यदि शेयरधनी कुनै संस्था भएमा, सो संस्थामा १५ प्रतिशत वा सोभन्दा बढी शेयर स्वामित्व भएका वास्तविक धनीको विवरण समेत अनिवार्य गरिएको छ ।

यो निर्देशन जारी हुनुभन्दा अघि नै पदमा बहाल रहेका सञ्चालक, प्रमुख कार्यकारी अधिकृत र उच्च व्यवस्थापकहरूले पनि तोकिएको विवरण राष्ट्र बैंक समक्ष पेस गर्नुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ । साथै, पेस गरिएको विवरणमा कुनै परिवर्तन भएमा सोको जानकारी समेत अद्यावधिक गरी बैंकमा बुझाउनुपर्नेछ ।