काठमाडौँ – अहिले हामी टण्टलापुर गर्मी हुने समय जेठ महिनामा छौँ । तर प्रतिकूल मौसमका कारण देशभर तापक्रम बढेको छैन । एकैछिन घाम लाग्ने, एकैछिन पानी पर्ने, हावाहुरी चल्ने गर्नाले चिसो र गर्मी मिश्रित रूपमा भइरहेको छ । जसका कारण मानिसको दैनिकीमा अलमल भइरहेको छ । तातो लुगा लगाउँदा गर्मी हुने, नलगाउँदा चिसो लाग्ने भइरहेको छ ।
त्यस्तै खानपानमा पनि अहिले दही, मही खाने, चिसो फलफूल खरबुजा, केरा लगायत चिसो पेय पदार्थ खाने मौसम भए पनि मानिसले पर्याप्त मात्रामा चिसो खानेकुरा खान सकिरहेका छैनन् ।
यस्तो मिश्रित खालको मौसम फेरबदल भइरहँदा रुघाखोकी लाग्ने, भाइरल ज्वरो आउने, पखाला लाग्ने लगायतका समस्या देखिने चिकित्सक बताउँछन् ।
जनरल फिजिसियन डा. ध्रुव गैरेका अनुसार वर्षायाम सुरु हुनुअगाडि चल्ने प्रदूषित हावा र पानीले गर्दा खानपानजन्य रोग जस्तै झाडापखाला, आउँ, जण्डिस, टाइफाइड फिभर लगायतका समस्या बढी देखिने गर्दछन् ।
जनरल फिजिसियन डा. ध्रुव गैरेका अनुसार वर्षायाम सुरु हुनुअगाडि चल्ने प्रदूषित हावा र पानीले गर्दा खानपानजन्य रोग जस्तै झाडापखाला, आउँ, जण्डिस, टाइफाइड फिभर लगायतका समस्या बढी देखिने गर्दछन् ।
जसबाट विशेष गरी दीर्घ रोगी मधुमेह, दम, थाइराइड र रक्तचापका बिरामी तथा बालबालिका र वृद्धवृद्धाहरू बढी प्रभावित हुने गरेको डा. गैरेले बताए ।
अहिले दैनिकजसो दम तथा रुघाखोकी, झाडापखाला, टाइफाइड र भाइरल ज्वरोका बिरामी उपचारका लागि आउने गरेको उनको भनाइ छ ।
बच्न के गर्ने ?
प्रशस्त पानी पिउने: गर्मी बढ्दै गएकाले शरीरमा पानीको कमी हुन सक्छ । डिहाइड्रेसन हुन नदिन पर्याप्त पानी पिउनु आवश्यक छ । सकेसम्म उमालेको वा सिलबन्दी बोतलको पानी प्रयोग गर्न डा. गैरेको सुझाव छ ।
मौसम अनुसारको खानपान: ताजा फलफूल र तरकारी खाने, प्रोटिनयुक्त खानेकुरा सेवन गर्ने, नियमित घरमा खाइरहेको खाना खाने, खुला तथा असुरक्षित खानेकुरा नखाने ।
शरीरको रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउने: पर्याप्त आराम गर्ने, नियमित व्यायाम गर्ने, सन्तुलित आहार खाने र चिकित्सकले दिएको नियमित औषधि समयमै सेवन गर्ने ।
बाहिर निस्कँदा सावधानी अपनाउने: अनावश्यक रूपमा घरबाहिर ननिस्कने, बाहिर जाँदा मास्कको प्रयोग गर्ने, गर्मीमा छाता बोकेर हिँड्ने, मौसमअनुसार हल्का र सहज कपडा लगाउने, भीडभाडबाट टाढा रहने ।
धुलो–धुवाँबाट बच्ने: वातावरणीय प्रदूषण र हावाहुरीका कारण दम तथा एलर्जीका बिरामी बढी प्रभावित हुने भएकाले झ्यालढोका बन्द गरेर दूषित हावा घरभित्र पस्न नदिने, धुलो–धुवाँ भएको ठाउँमा कम जाने, आवश्यक परे मास्कको प्रयोग गर्ने ।
हरेक वर्ष काठमाडौँ उपत्यका लगायत देशभर फैलिने डेंगुको जोखिम यस वर्ष पनि फैलिने सम्भावना रहेकाले डेंगुबाट बच्न आवश्यक तयारी गर्न पनि डा. गैरेको सुझाव छ ।
‘अहिले काठमाडौँमा डेंगु व्यापक रूपमा नदेखिए पनि वर्षा सुरु भएपछि जोखिम बढ्न सक्छ । त्यसैले घर वरिपरि पानी जम्न नदिने, लामखुट्टेबाट बच्ने उपाय अपनाउने र सरसफाइमा ध्यान दिनुपर्छ’, उनले भने ।
डा. गैरेका अनुसार पानी पर्न सुरु भए पनि अहिले नै लामखुट्टेले फूल पार्ने बेला भइसकेको छैन, त्यसैले डेंगुबाट बच्नका लागि अहिलेदेखि नै पूर्वतयारी गर्नुपर्ने उनले बताए । असारदेखि असोजसम्म ४ महिना डेंगुबाट बच्नका लागि उच्च सतर्कता अपनाउन उनको सुझाव छ ।
प्रतिक्रिया