काठमाडौँ– विश्वकपका खेलमा रातो कार्डको वर्षा हुने दिन अब इतिहास बनिसके, हामीले यस्तै सोचेका थियौँ । तर, बिहीबार मेक्सिकोले दक्षिण अफ्रिकालाई २-० ले हराएको उद्घाटन खेलमै रेफ्रीले तीनवटा रेड कार्ड देखाए ।

पहिलो खेलमै तीनवटा रातो कार्ड देखिएपछि रेफ्री निकै कडा रूपमा प्रस्तुत हुन लागेको भन्दै आलोचना र चर्चा सुरु भएको छ । तर, १०४ खेल चल्ने यस विशाल प्रतियोगिताको पहिलो खेल एउटा अपवाद मात्र पनि हुन सक्छ । मैदानमा भएका दुईवटा रातो कार्डका निर्णयहरू प्राविधिक रूपमा सही नै थिए । त्यसैले, रेफ्रीले कार्डको वर्षा गरेर खेल बिगार्नेछन् भनी अहिले नै आतङ्कित भइहाल्नु पर्ने अवस्था देखिँदैन ।

दक्षिण अफ्रिकाका याया सिथोले र थेम्बा ज्वान मैदानबाट बाहिरिए भने खेलको इन्जुरी समयमा मेक्सिकोका सेसर मोन्टेसले पनि रातो कार्ड पाए । रसिया (२०१८) र कतार (२०२२) विश्वकपका पूरा प्रतियोगिताभर जम्मा ४–४ वटा मात्र रातो कार्ड प्रयोग भएका थिए । तर, २०२६ को विश्वकपमा त पहिलो खेलमै झन्डै त्यो सङ्ख्या बराबरी भइसकेको छ ।

एकै खेलमा तीन खेलाडी बाहिरिएको यो दृश्य २० वर्षअघिको अर्थात् सन् २००६ को विश्वकपपछि पहिलो पटक देखिएको हो । के अब यो विश्वकपमा रातो कार्डको वर्षा नै हुन लागेको हो ? यो गम्भीर प्रश्न छ ।

कोलिनाको नीति र विगतका विश्वकप
सन् २०१७ मा फिफाको रेफ्री कमिटीको प्रमुखमा कडा मिजासका पूर्व रेफ्री पियरलुइजी कोलिना नियुक्त भएपछि रेफ्रीङमा नयाँ युगको सुरुवात भएको थियो । कोलिनाको मान्यता छ– ‘खेलमा निर्णयहरू दुवै टोलीका लागि न्यायसङ्गत हुनुपर्छ र खेलाडी साँच्चिकै ठुलो गल्ती गरेमा मात्र मैदान बाहिरिनुपर्छ ।’

उनकै नेतृत्वमा गोल गर्ने स्पष्ट अवसरलाई रोक्दा दिइने रातो कार्डको नियमलाई निकै खुकुलो बनाइएको थियो । पेनाल्टी दिइएको अवस्थामा रातो कार्ड पाउन निकै मुस्किल हुन्थ्यो । त्यसैले २०१८ र २०२२ को विश्वकपमा रातो कार्डको सङ्ख्या निकै कम थियो । यो विश्वकपअघिको ब्रिफिङमा पनि कोलिनाले समय बर्बाद गर्ने र खेलाडीको खराब व्यवहार नियन्त्रण गर्ने कुरामा जोड दिएका थिए, रातो कार्डको बाढी ल्याउने कुनै सङ्केत गरेका थिएनन् ।

पहिलो खेलका तीन रातो कार्ड: सही कि गलत ?
खेलमा भएका तीनवटै निर्णयहरूलाई विश्लेषण गर्दा रेफ्रीहरूको नीति बुझ्न सकिन्छ:

पहिलो रातो कार्ड- याया सिथोले: मेक्सिकोका ब्रायन गुटिएरेज गोल गर्ने स्पष्ट दिशामा अघि बढिरहेका बेला सिथोलेले उनलाई लडाएका थिए । जानाजानी नभए पनि यसले गोलको अवसर खोसेकाले रेफ्री विल्टन साम्पाओका लागि यो निर्णय सहज र सही थियो ।

दोस्रो रातो कार्ड- थेम्बा ज्वान : यो निर्णय सबैभन्दा विवादास्पद रह्यो । भीएआरको सहयोगमा ज्वानलाई विपक्षी खेलाडीमाथि हिंसात्मक व्यवहार गरेको भन्दै कार्ड दिइयो । रिप्लेमा ज्वानको खुल्ला हत्केला मेक्सिकन खेलाडीको टाउकोमा लागेको देखिए पनि त्यो कार्ड नै दिनुपर्ने स्तरको आक्रामक व्यवहार थियो या थिएन भन्नेमा मतभेद छ । कोलिनाले खेलाडीको अभद्र व्यवहार र ‘डार्क आर्ट्स’ रोक्न यस्ता कडा निर्णय लिन निर्देशन दिएको हुनसक्छ ।

तेस्रो रातो कार्ड – सेसर मोन्टेस : खेलको अन्तिम समयमा दक्षिण अफ्रिकाका खुलिसो मुदाउलाई खराब ट्याकल गरेपछि मेक्सिकोका मोन्टेसले रातो कार्ड पाए । मुदाउ बल नियन्त्रणमा लिएर सिधै डी-बक्सभित्र प्रहार गर्ने अवस्थामा रहेकाले रेफ्रीले उनलाई मैदान बाहिर पठाए, जसलाई भीएआरले पनि सही ठहर गर्‍यो ।