काठमाडाैं – भारतले प्रविधि आत्मनिर्भरता र आर्थिक सशक्तीकरणको दिशामा ऐतिहासिक कदम चाल्दै सेमिकन्डक्टर निर्माण क्षेत्रमा २१ अर्ब डलर बराबरको लगानी पाइपलाइन निर्माण गरेको छ। बिजनेस स्टार्न्डमा प्रकाशित रिपोर्ट अनुसार, यो योजनाले भारतलाई विश्वको प्रमुख सेमिकन्डक्टर उत्पादन गर्ने मुलुकहरूमध्ये एक बनाउने दाबी गरिएको छ। यो केवल प्रविधि विकासको कथा होइन, भारतको दीर्घकालीन कूटनीतिक र रणनीतिक सोचको अभिव्यक्ति हो — जसले डिजिटल सुरक्षादेखि उत्पादन आत्मनिर्भरतासम्म समेट्छ।

कोरोना महामारीपछि उत्पन्न चिप्सको अभाव, र चीनप्रति बढ्दो निर्भरता घटाउने चाहनाले विश्वका ठूला प्राविधिक कम्पनीहरू वैकल्पिक बजारको खोजीमा छन्। भारत, यस सन्दर्भमा, भरपर्दो गन्तव्यको रूपमा उदाएको छ। सरकारद्वारा सुरु गरिएको पहल अन्तर्गत प्रविधि पार्कहरू, उत्पादन प्रोत्साहन, कर छुट तथा अनुसन्धान केन्द्रहरूको घोषणा गरिएको छ। यसै क्रममा ताइवान, अमेरिका र जापानका प्रमुख कम्पनीहरूसँग सहकार्य गर्दै भारतले आफ्नो उत्पादन क्षमतामा तीव्र वृद्धि गर्दैछ।

नेपालका लागि यो समाचार केवल छिमेकी मुलुकको आर्थिक सफलता मात्र होइन, अवसरको द्वार पनि हो। नेपालले भारतसँग सहकार्य गर्दै हार्डवेयर असेंबली, माइक्रोप्रोसेसर रिसर्च, वा मानव संशाधन तालिमजस्ता क्षेत्रहरूमा साझेदारी बढाउन सक्छ। भारतको सेमिकन्डक्टर उद्योग विकास केवल देशभित्रको आर्थिक वृद्धि होइन, क्षेत्रीय समृद्धि र भू-रणनीतिक सन्तुलनको गहिरो संकेत बनेको छ। दक्षिण एसियाली मुलुकहरूका लागि यो समय प्रविधिको केवल उपभोक्ता बन्ने होइन, निर्माता बन्ने संकल्प लिने समय हो — जसमा भारतले अग्रसर भूमिका निर्वाह गरिरहेको छ।