पिङतान– चीनले दक्षिण चीन सागर क्षेत्रमा तीन–दिने युद्ध अभ्यास गरिरहेको छ । ठूलो सङ्ख्यामा हतियार बोकेका चिनियाँ पानी जहाजहरू ताइवानको वरीपरी घुम्न थालेका छन् । 

प्रतिक्रियामा अमेरिकी नौसेनाले आफ्नो मानव निर्देशित शक्तिशाली क्षेप्यास्त्र (युएसएस मिलियस) ले सोमबार दक्षिण चीन सागरको बेइजिङले दाबी गरेको जलक्षेत्रमा ‘फ्रिडम अफ नेभिगेसन’ अभियान चलाएको जनाएको छ । 

बेइजिङले सैन्य अभ्यास गरिरहेको बेला चीनले ताइवानी क्षेत्रमा शान्ति र टापुको स्वतन्त्रता ‘पारस्परिक रूपमा अनन्य’ भएको बताएको छ ।’ताइवान स्वतन्त्रता र ताइवान स्ट्रेट शान्ति र स्थिरता पारस्परिक रूपमा विशेष कुरा हुन्,’ विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता वाङ वेनबिनले पत्रकारसँगको नियमित भेटमा भने । 

उनले भने, ‘यदि हामी ताइवान स्ट्रेटमा शान्ति र स्थिरताको रक्षा गर्न चाहन्छौँ भने हामीले ताइवानको ‘स्वतन्त्रता र पृथकतावाद’को कुनै पनि रूपको दृढतापूर्वक विरोध गर्नुपर्छ’ । ताइवानी स्थानीय नागरिकको चेतना युद्ध र यसबाट हुने क्षतिप्रतिको त्रासले भरिएको छ । ताइवानको मात्सु द्वीपसमूहको एक भाग बेइगान टापुमा ६० वर्षीय सेफ लिन के–कियाङले आफूले युद्ध नचाहेको बताए । 

सन् १९४९ मा गृहयुद्धको अन्त्यमा चीन र ताइवान विभाजित भएका थिए । चीनले प्रजातान्त्रिक ताइवानलाई आफ्नो भूभागको रूपमा हेर्छ र यसलाई एक दिन लिने प्रतिबद्धता जनाएको छ । संयुक्त राज्य अमेरिकाले ताइवानलाई सैन्य रूपमा प्रतिरक्षा गर्ने कि नगर्ने भन्ने विषयमा ‘जानाजानी अस्पष्ट’ रहँदै आएको छ ।

तर दशकौँदेखि उसले ताइपेईलाई आफ्नो आत्मरक्षाका लागि हतियार बेचेको छ र राजनीतिक समर्थन प्रदान गरेको छ । मध्य अमेरिकाका दुई मित्र राष्ट्रहरूको भ्रमणबाट घर फर्कने क्रममा साइले लस एन्जलस बाहिर म्याकार्थीलाई भेटेका थिए । गत वर्षको अगष्टमा म्याकार्थीकी पूर्ववर्ती न्यान्सी पेलोसीले ताइवानको भ्रमण गरेपछि चीनले ताइवानको चारैतिर युद्धपोत, क्षेप्यास्त्र र लडाकू विमान तैनाथ गरेको थियो ।

ताइवानमा भन्दा संयुक्त राज्य अमेरिकामा म्याकार्थीसँग साईको भेटलाई एक सम्झौताको रूपमा हेरिएको थियो जसले टापुको लागि समर्थनलाई रेखाङ्कित गर्दछ तर बेइजिङसँग तनाव बढाउनबाट बचाउँछ । 

तर चीनले पटक–पटक कुनै पनि बैठक नगर्न चेतावनी दिँदै आएको थियो र साई ताइवान फर्केलगत्तै पछिल्लो युद्धखेल सुरु गरेको हो ।