काठमाडौं– अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीलाई हटाएर नयाँ नेतृत्व चयन गर्न सार्वजनिक आह्वान गरेका छन् । 

रुसको तेल पूर्वाधारमा युक्रेनले गरिरहेको आक्रमणको आलोचना गर्दै ट्रम्पले रुससँग डिजेल आपूर्ति सम्झौता घोषणा गरेपछि दुई नेताबीचको विवाद उत्कर्षमा पुगेको हो । 

अर्कातिर, जेलेन्स्कीले अमेरिकी निर्णयले रुसलाई थप प्रोत्साहित गरेको र सोही कारण युक्रेनको जापोरेजियामा घातक आक्रमण भएको आरोप लगाएका छन् ।

ह्वाइट हाउसमा पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै राष्ट्रपति ट्रम्पले युक्रेनमा अब नयाँ राष्ट्रपति चयन गर्ने समय आएको बताए । 

युक्रेनले रुसी रिफाइनरीहरूमा प्रहार गरेर विश्वव्यापी डिजेल आपूर्तिमा बाधा पुर्‍याएको ट्रम्पको आरोप छ । 

रुसले विश्वभर ठूलो मात्रामा डिजेल आपूर्ति गर्ने भएकाले युक्रेनको कदमले अमेरिकी किसान र पशुपालकहरूलाई समस्यामा पारेको दाबी उनले गरे ।

गत फेब्रुअरीमा इरान युद्ध सुरु भएपछि विश्वभर डिजेलको मूल्यमा तीव्र वृद्धि भएको छ, जसले आगामी महिना हुने मध्यावधि निर्वाचन अघि ट्रम्पको रिपब्लिकन पार्टीलाई राजनीतिक रूपमा दबाबमा पारेको छ । 

ट्रम्पले जेलेन्स्कीले शान्ति सम्झौता गर्न नसकेको भन्दै सम्झौता गर्न सक्ने नयाँ नेता ल्याउन सुझाव दिएका छन् ।

युक्रेनी राष्ट्रपति जेलेन्स्कीले रुसी डिजेलमाथिको प्रतिबन्ध हटाउने अमेरिकी कदमको कडा भर्त्सना गरेका छन् । ट्रम्प र रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनबीच भएको डिजेल सम्झौताले मस्कोको हौसला बढाएको उनको भनाइ छ ।

रुसी डिजेल निर्यातमाथिको प्रतिबन्ध खुकुलो बनाइएकै दिन रुसले जापोरेजियाका आवासीय भवनहरूमा पाँचवटा ‘ग्लाइड बम’ खसालेर ३ बालबालिकासहित २० जनाको ज्यान लिएको जेलेन्स्कीले बताए । 

सो आक्रमणमा ६ वर्षीया बालिकाको समेत मृत्यु भएको थियो । चालू साता युक्रेनमा भएका विभिन्न रुसी आक्रमणमा परी करिब ८० जना सर्वसाधारणले ज्यान गुमाइसकेका छन् ।

रुससँगको डिजेल सम्झौताको अमेरिकाभित्रै र अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा आलोचना सुरु भएको छ । अमेरिकी रिपब्लिकन सांसद डन बेकनले कंग्रेसले पारित गरेका प्रतिबन्धहरू हटाउनुको साटो थप कडाइका साथ लागू गर्नुपर्ने बताएका छन् । 

विश्लेषकहरूका अनुसार रुसी रिफाइनरीहरू आक्रमणमा परिरहेकाले रुसले गर्ने निर्यात परिमाण कम हुने र यस सम्झौताले इन्धनको मूल्य दीर्घकालीन रूपमा घटाउने सम्भावना न्यून छ । 

यसैबीच, बेलायती प्रधानमन्त्री एन्डी बर्नहामले जेलेन्स्कीसँग कुराकानी गर्दै रुसमाथि बेलायतले प्रतिबन्धहरू अझ कडा पार्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन् ।

यसअघि मियामीमा युक्रेनी, युरोपेली र अमेरिकी वार्ताकारहरूबीच साढे ४ वर्ष लामो युद्ध अन्त्य गर्ने साझा प्रस्ताव तयार पार्ने विषयमा छलफल भइरहेको थियो । 

वार्ता जारी रहेकै बेला ट्रम्पले अप्रत्याशित रूपमा डिजेल सम्झौताको घोषणा गरेका हुन्, जसले युक्रेनी टोलीलाई आश्चर्यमा पारेको थियो । मियामी वार्ता सकिएपछि युक्रेनी प्रतिनिधिमण्डल स्वदेश फर्किसकेको छ । 

अर्कातिर, रुसी राष्ट्रपति पुटिनले ट्रम्पसँगको कुराकानीपछि मस्कोमा युक्रेनी ड्रोन आक्रमण जारी रहेको भन्दै तत्काल शान्ति वार्ता सम्भव नभएको बताएका छन् । 

यद्यपि, अमेरिकी वार्ताकारहरू स्टिभ विटकफ र जारेड कुश्नर आगामी दुई साताभित्र मस्को भ्रमण गर्न सक्ने जनाइएको छ ।