काठमाडौं – प्रधानमन्त्री बालेन शाहले देशका विभिन्न क्षेत्रमा बाढी, पहिरो, डुबान, हावाहुरी र चट्याङका घटना भइरहेकाले विपद्को जोखिम अझै कायमै रहेको बताएका छन् ।

प्रधानमन्त्री शाहले सार्वजनिक अपिल जारी गर्दै नदी तटीय तथा पहाडी क्षेत्रमा बसोबास गर्ने नागरिकलाई उच्च सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेका छन् । उनले अत्यावश्यक कामबाहेक यात्रा नगर्न र संकट परेको अवस्थामा निःशुल्क नम्बर १२३४ मा सम्पर्क गर्न आग्रह गरेका छन् ।

शाहका अनुसार असोज ८ गतेदेखि हालसम्म चट्याङ, बाढी, पहिरो, हावाहुरी र अविरल वर्षाका कारण विभिन्न जिल्लामा २१ जनाको मृत्यु भएको छ । विपद्मा परी ५ जना घाइते भएका छन् भने ५ जना अझै बेपत्ता रहेको विवरण प्राप्त भएको उनले बताएका छन् ।

मनाङमा हिमपहिरोमा परी मानिस बेपत्ता भएको सूचना प्राप्त भएको र त्यसबारे विवरण संकलन भइरहेको प्रधानमन्त्री शाहले बताएका छन् ।

उनका अनुसार बाढी, पहिरो, डुबान र चट्याङका कारण देशभर ४३९ वटा मनसुनजन्य घटना भएका छन् । यसबाट सडक, पुल, जलविद्युत् आयोजना, खानेपानी प्रणालीलगायतका पूर्वाधारमा क्षति पुगेको छ ।

प्रधानमन्त्री शाहले विपद्का कारण प्रभावित परिवारका लागि स्थानीय तहसँग समन्वय गरी अस्थायी बसोबासको व्यवस्था मिलाइएको बताएका छन् । बेपत्ता नागरिकको खोजी तथा बाढीमा फसेका मानिस र पशुचौपायाको उद्धारका लागि सुरक्षाकर्मीहरू परिचालन गरिएको उनको भनाइ छ ।

बाढीका कारण नारायणी नदीमा क्रुजसिप बगेर पुलमा अड्किएपछि सावधानीका लागि पूर्व–पश्चिम राजमार्ग बन्द गरिएको शाहले बताएका छन् । पृथ्वी राजमार्ग, बीपी राजमार्ग र कान्ति लोकमार्गसहित विभिन्न सडकहरू पनि बाढी तथा पहिरोबाट प्रभावित भएका छन् ।

त्यस्तै, बाढीका कारण कालीगण्डकी करिडोर, मर्स्याङ्दी र सेती–मादी करिडोरलगायत क्षेत्रमा १ हजार १३ दशमलव २ मेगावाट विद्युत् आपूर्ति बन्द भएको उनले जानकारी दिएका छन् । प्रसारण लाइनका टावर ढलेका कारण ३१८ मेगावाट क्षमताका आयोजना पूर्ण रूपमा बन्द भएका छन् भने जोखिमका कारण ६९५ दशमलव २ मेगावाट उत्पादन क्षमता भएका आयोजनाको उत्पादन सुरक्षात्मक रूपमा रोकिएको शाहले बताएका छन् ।

महाकाली नदीमा पानीको सतह बढेपछि कञ्चनपुरको गड्डाचौकी हुँदै हुने नेपाल–भारत आवागमनसमेत प्रभावित भएको छ । सेती, नारायणी र कमला नदीमा पानीको सतह बढेको तथा कुलेखानी क्षेत्रमा पनि यातायात रोकिएको उनले बताएका छन् ।

प्रधानमन्त्री शाहले बाढी तथा हावाहुरीका कारण किसानको धानबाली, तरकारीलगायतका कृषि उपजमा समेत ठूलो क्षति पुगेको बताएका छन् ।

उनले विपद्को समयमा भ्रामक सूचना फैलाउने, पीडितको गोपनीयता भङ्ग गर्ने तथा कालोबजारी गर्नेहरूमाथि सरकारले निगरानी राखिरहेको बताएका छन् । संकटका बेला भ्रामक प्रचार फैलाउने कार्य स्वीकार्य नहुने उनको भनाइ छ ।

‘हामी धैर्य, संयम र एकताका साथ यो विपद्को पनि सामना गर्नेछौँ,’ शाहले भनेका छन् ।