काठमाडौं– नेपालमा गर्मी र वर्षायाम सुरु भएसँगै तराई तथा पहाडी भेगमा सर्पदंशको जोखिम बढ्दै गएको छ। 

स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयअन्तर्गतको राष्ट्रिय स्वास्थ्य शिक्षा, सूचना तथा सञ्चार केन्द्रले एक विशेष सूचना जारी गर्दै सर्पदंशबाट बच्न र टोकिहालेमा अपनाउनुपर्ने सावधानीबारे नागरिकलाई सचेत गराएको छ ।

बच्ने उपायहरू

सर्पको टोकाइबाट जोगिन दैनिक क्रियाकलापमा सुधार ल्याउनुपर्ने विज्ञहरूको सुझाव छ । मन्त्रालयले निम्न सुरक्षा उपायहरू अपनाउन आग्रह गरेको छ 

रातिको समयमा बाहिर निस्कँदा अनिवार्य रूपमा टर्च लाइट बोक्ने र खेतबारी वा झाडीमा जाँदा जुत्ता वा गमबुट लगाउने ।

घर वरपरको घाँस, झारपात र फोहोरका थुप्राहरू हटाएर सफा राख्ने । काठ, ढुङ्गा र पुराना सामानको थुप्रोमा सर्प लुक्न सक्ने भएकाले त्यस्ता ठाउँ सफा गर्दा विशेष ध्यान दिने ।

भुइँमा सुत्नुको साटो खाटको प्रयोग गर्ने र अनिवार्य रूपमा झुल टाँगेर मात्र सुत्ने । सुत्नुअघि ओछ्यान र खाटमुनि राम्ररी चेकजाँच गर्ने ।

घर वरपर रहेका जमिनका प्वालहरू टाल्ने, ताकि सर्पले गुँड बनाउन नपाओस् ।

सर्पले टोकि हालेमा के गर्ने ?

यदि सर्पले टोकि हालेमा आत्तिनुको सट्टा धैर्यता अपनाउनु नै जीवन बचाउने पहिलो कदम हो 

१- डसेको अङ्गलाई स्थिर राख्ने, हलचल नगर्ने ।

२-  बिरामीको आत्मविश्वास कायम राख्ने र सान्त्वना दिने ।

३-  सम्भव भएसम्म सर्पको पहिचान गर्ने तर, मार्ने प्रयास गरेर समय खेर नफाल्ने ।

४- बिरामीलाई जतिसक्दो चाँडो सर्पदंश उपचार केन्द्र वा नजिकको अस्पताल पुर्‍याउने ।

के नगर्ने ?

परम्परागत गलत मान्यता र घरेलु उपचारले बिरामीको ज्यान जोखिममा पार्न सक्छ ।
 
त्यसैले टोकेको ठाउँमा काट्ने, चुस्ने वा बाँध्ने काम नगर्ने ।

कुनै पनि प्रकारको मलम, रासायनिक पदार्थ, वा तातो चिसो प्रयोग नगर्ने ।

झारफुक वा धामीझाँक्रीको भर परेर समय बर्बाद नगर्ने ।