काठमाडौं- युक्रेनी आक्रमणका कारण ऊर्जा पूर्वाधारहरूमा क्षति पुगेपछि उत्पन्न इन्धन संकट टार्न रूसले भारतबाट समुद्री मार्ग हुँदै पेट्रोल आयात गर्न सुरु गरेको छ । धेरै ठाउँमा इन्धन जोगाउन थालिएको छ भने पेट्रोल पम्पहरूमा लामा लाइन लाग्न थालेका छन् । यसैबीच रूसमा पेट्रोलको मूल्य अहिलेसम्मकै उच्च बिन्दुमा पुगेको छ ।

रुसले अन्य देशहरूसँग संवाद गरिरहेको र उपयुक्त मूल्यमा इन्धन आयात गर्ने विषयमा छलफल भइरहेको क्रेमलिनले जनाएको छ । यद्यपि यस विषयमा रूसको ऊर्जा मन्त्रालय र भारतको पेट्रोलियम मन्त्रालयले तत्काल कुनै आधिकारिक टिप्पणी गरेका छैनन् ।

स्रोतहरूका अनुसार भारतबाट अहिलेसम्म कम्तीमा ६० हजार मेट्रिक टन पेट्रोल रूसका लागि पठाइसकिएको छ । दुई वटा ट्याङ्करमार्फत ३० हजार देखि ४० हजार टनका दरले यो इन्धन पठाइएको हो । रूसले छिमेकी देश बेलारुससहित विभिन्न मुलुकबाट हरेक महिना कुल ४ लाख टन पेट्रोल आयात गर्ने योजना बनाएको छ । बेलारुसले यसअघि नै रूसलाई इन्धन निर्यात गर्न सुरु गरिसकेको छ ।

गर्मीयाममा रूसमा इन्धनको माग उच्च हुने गर्दछ र यहाँ दैनिक कम्तीमा १ लाख १० हजार टन पेट्रोल खपत हुने गर्दछ । भारतको कुन रिफाइनरी कम्पनीले रूसलाई पेट्रोल आपूर्ति गरिरहेको छ भन्ने कुरा भने अझै स्पष्ट भइसकेको छैन । रूसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले युक्रेनी ड्रोन आक्रमणका कारण केही क्षेत्रमा इन्धन अभाव भएको स्वीकार गर्दै सरकारले यसको समाधान खोजिरहेको बताएका छन् ।

रूसले इन्धन संकट समाधानका लागि गत हप्ता आफ्नो कर कानुनमा समेत संशोधन गरेको छ । नयाँ व्यवस्था अनुसार भारतीय ढुवानी लागत र मूल्यका आधारमा इन्धन आयातमा अनुदान दिने निर्णय गरिएको छ। अर्कोतर्फ, खाडी क्षेत्रको हर्मुज जलयोजक बन्द भएका कारण अन्य देशबाट हुने आपूर्ति प्रभावित भएपछि भारतले रूसबाट कच्चा तेलको आयात उल्लेख्य रूपमा बढाएको छ ।

जुन महिनामा भारतले आफ्नो कुल आयातको आधाभन्दा बढी हिस्सा अर्थात् दैनिक करिब २७ लाख ब्यारेल कच्चा तेल रूसबाट मात्रै भित्र्याएको छ, जुन मे महिनाको तुलनामा निकै बढी हो । विश्वकै तेस्रो ठूलो तेल आयातकर्ता देश भारतले रूसी तेलमा आफ्नो निर्भरता बढाउँदा रूसलाई पनि पश्चिमी प्रतिबन्धहरूका बीच ठूलो राहत मिलेको देखिन्छ ।