काठमाडौं- भारतको उत्पादन क्षेत्रको विस्तार मे महिनामा विगत तीन महिनायताकै तीव्र गतिमा भएको छ । लगातारको उच्च मागका कारण उत्पादन क्षेत्रमा सुधार देखिएको हो । यद्यपि, विगत चार वर्षयताकै उच्च मूल्यवृद्धिको दबाब र व्यावसायिक उत्साहमा आएको केही कमीका बीच पनि यो वृद्धि हासिल भएको एक सर्वेक्षणले देखाएको छ ।

एस एन्ड पी ग्लोबलले तयार पारेको ‘एचएसबीसी इन्डिया म्यानुफ्याक्चरिङ पर्चेजिङ म्यानेजर्स इन्डेक्स’ (पीएमआई) अप्रिल महिनामा ५४.७ रहेकोमा मे महिनामा बढेर ५५.० पुगेको छ । यो तथ्याङ्क यसअघि अनुमान गरिएको ५४.३ भन्दा बढी हो । सूचकांकमा ५० भन्दा माथिको अङ्कले उत्पादन क्षेत्रमा भएको वृद्धिलाई जनाउँछ ।

माग मापन गर्ने मुख्य आधार मानिने नयाँ अर्डरहरू मे महिनामा गत फेब्रुअरी यताकै तीव्र गतिमा बढेका छन् । सिभिल इन्जिनियरिङ परियोजनाहरू, प्रतिस्पर्धी मूल्य निर्धारण र अनुकूल बजारका कारण नयाँ अर्डरमा वृद्धि भएको हो । यस पटकको आर्थिक वृद्धिको मुख्य संवाहक आन्तरिक माग नै रहेको छ । वैदेशिक निर्यात तर्फको अर्डरमा पनि राम्रो वृद्धि त भएको छ, तर यो विगत तीन महिनायताकै सुस्त गतिमा छ ।

विशेष गरी मध्यवर्ती र पूँजीगत सामानको उत्पादनमा भएको वृद्धिका कारण समग्र कारखाना उत्पादन तीन महिनायताकै तीव्र गतिमा बढेको छ । तर, उपभोग्य वस्तु उत्पादकहरूको वृद्धिदरमा भने केही सुस्तता देखिएको छ । यसैगरी, उद्योगहरूमा रोजगारीको सिर्जना हुने क्रम जारी रहे पनि अप्रिल महिनाको तुलनामा मे महिनामा यसको गति केही सुस्त भएको छ ।

पछिल्लो समय ऊर्जा, इन्धन, कच्चा पदार्थ र ढुवानी खर्च बढेका कारण उद्योगहरूको लागत मूल्य (इनपुट प्राइस) मा ठूलो वृद्धि भएको छ । विगत चार वर्षको अवधिमा अप्रिल महिनाबाहेक मे महिनामा लागत मूल्य सबैभन्दा उच्च गतिमा बढेको हो, जसमा मध्यपूर्वमा जारी युद्धलाई पनि एउटा कारण मानिएको छ । विभिन्न क्षेत्रहरूमध्ये पूँजीगत वस्तु उत्पादकहरूले सबैभन्दा बढी लागत वृद्धिको सामना गर्नु परेको छ ।

लागत खर्च बढे पनि बजारमा तीव्र प्रतिस्पर्धा भएका कारण कम्पनीहरूले त्यसको सम्पूर्ण भार ग्राहकमाथि थपिएका छैनन् । जसका कारण बिक्री मूल्यको वृद्धिदर अप्रिल महिनाको तुलनामा केही कम भएको छ र यो लागत वृद्धिको तुलनामा अझै तलै छ । बढ्दो लागतका बाबजुद पनि उत्पादकहरूले सम्भावित जोखिम टार्न र मौज्दात (स्टक) बढाउनका लागि कच्चा पदार्थ खरिद गर्ने कार्यलाई तीन महिनायताकै तीव्र बनाएका छन्।

भविष्यमा लागतको दबाब कम हुने, नयाँ अर्डरहरू निरन्तर आउने र बजार व्यवस्थापनका प्रयासहरू सफल हुने आशामा व्यवसायीहरू अझै पनि सकारात्मक छन्। तर, आगामी दिनप्रतिको व्यावसायिक आत्मविश्वास भने गत फेब्रुअरी महिना यताकै तल्लो स्तरमा झरेको छ।