काठमाडौं– अब बिस्तारै गर्मी सुरु हुँदै छ । सायदै तपाइले पनि याद गर्नु भएको होला चैत लागेदेखि दिउँसोको समयमा गर्मी बढेको छ भने बिहान बेलुका केही मात्रामा चिसो छ । यो गर्मीको मौसममा हामीले खानेकुरालाई निकै ध्यानमा राख्नु पर्ने हुन्छ ।

आज हामी चर्चा गर्ने छौँ गर्मीमा काँक्रो खानुका फाइदाहरू । काँक्रोमा ९६ प्रतिशत पानी हुन्छ, जसले गर्मीमा शरीरलाई हाइड्रेटेड राख्छ । यसले ताजगी प्रदान गर्नुका साथै स्वास्थ्यका लागि पनि निकै फाइदाजनक हुन्छ ।

अन्तर्राष्ट्रिय मिडिया दैनिक भास्करमा उल्लेख भए अनुसार दक्षिण एसियामा करिब ३ हजार वर्षअघि काँक्रो खेती सुरु भएको थियो । यो पहिलो पटक भारतमा खेती भएको मानिन्छ । 

यहाँबाट बिस्तारै सिल्क रुट र व्यापारिक मार्ग हुँदै चीन, मध्यपूर्व र युरोपसम्म फैलियो । पुरातन इजिप्टियन, ग्रीक र रोमन सभ्यताहरूमा पनि कोक्राहरू उल्लेख गरिएको छ । त्यस बेला पनि यसलाई स्फूर्तिदायी र स्वस्थ आहार मानिन्थ्यो । वनस्पति विज्ञान अनुसार काँक्रो एउटा फल हो ।  

काँक्रोमा भिटामिन र मिनरल्स प्रशस्त मात्रामा पाइन्छ । यसले छालाको स्वास्थ्य सुधार गर्छ, तौल नियन्त्रणमा राख्छ र पाचन प्रणालीलाई बलियो बनाउँछ।

१०० ग्राम काँक्रोमा लगभग १५ क्यालोरीहरू हुन्छन् । धेरै जसो पानी छ। यसमा प्रोटिन, कार्ब्स र फाइबर पनि हुन्छ ।

काँक्रोमा भिटामिन ए र के हुन्छ । यसमा पोटासियम र म्याग्नेसियम जस्ता शरीरका लागि आवश्यक खनिजहरू पनि पाइन्छ ।

काँक्रोले गर्मीमा निर्जलीकरणबाट बचाउँछ । यो कम क्यालोरी खाना हो । त्यसैले काँक्रो खाँदा तौल नियन्त्रणमा पनि सहयोग पुग्छ  । यसमा पाइने भिटामिन सी र एन्टिअक्सिडेन्ट छालाको स्वास्थ्यका लागि फाइदाजनक हुन्छ । काँक्रोले शरीरलाई डिटोक्सिफाइ गर्न पनि मद्दत गर्छ ।

दैनिक ७ देखि ८ गिलास पानी पिउनु पर्छ । यसबाट पाचन क्रिया, जोर्नी दुख्ने, मिर्गौलाको कार्यक्षमता, स्मरण शक्ति र शरीरको तापक्रम नियन्त्रणमा रहन्छ । यदि गर्मी धेरै छ वा पानी पिउने मन छैन भने काँक्रो एक राम्रो विकल्प हुन सक्छ । यसमा ९६ प्रतिशत पानी हुन्छ, जसले शरीरलाई हाइड्रेटेड राख्न मद्दत गर्छ । यसलाई सलादको रूपमा खान सकिन्छ ।

काँक्रोमा पाइने पानी र फाइबरले पाचन प्रक्रियामा मद्दत गर्छ । यसले खानाको उचित पाचन र पोषक तत्त्वहरू अवशोषित गर्न मद्दत गर्दछ। फाइबरले कब्जियतबाट बच्न र पेट सफा राख्न पनि मद्दत गर्छ।

काँक्रोमा कम क्यालोरी र उच्च पोषण मूल्य हुन्छ। त्यसैले तौल घटाउन मद्दत गर्छ ।

काँक्रोमा कम ग्लाइसेमिक इन्डेक्स हुन्छ । यसको ग्लाइसेमाइल लोड पनि कम छ । त्यसैले काँक्रो खाँदा रगतमा चिनीको मात्रा बढ्दैन । यसबाहेक काँक्रोमा पाइने एन्टिअक्सिडेन्टले मधुमेहका कारण हुने जटिलताबाट पनि बचाउँछ ।

काँक्रोमा पोटासियमको मात्रा धेरै र सोडियम कम हुन्छ। त्यसैले रक्तचाप नियन्त्रणमा रहन्छ। यसमा पाइने फाइबर र क्युकरबिटासिन बीले कोलेस्ट्रोल कम गर्छ र धमनीमा बोसो जम्मा हुनबाट रोक्छ। यसले हृदय रोगको जोखिम कम गर्छ।

काँक्रोमा क्युकरबिटासिन बी (सीयूबी) नामक यौगिक हुन्छ। यसले कलेजो, स्तन, फोक्सो र प्रोस्टेट क्यान्सरको जोखिम कम गर्छ । यसले क्यान्सर कोशिकाहरूको वृद्धि रोक्न र तिनीहरूलाई हटाउन पनि मद्दत गर्न सक्छ । कागतीको बोक्रामा क्यान्सरबाट जोगाउने तत्त्व पनि पाइन्छ । त्यसैले यसलाई बोक्रा नगरी खानु बढी फाइदाजनक हुन्छ । –दैनिक भास्करबाट