काठमाडौं– नेपाल स्टक एक्सचेञ्ज (नेप्से) को डाटा सुरक्षामाथि शंकास्पद प्रश्न उब्जिएको छ । नेप्सेकै उच्चपदस्थ कर्मचारीले युजर आइडी प्रयोग गरेर सेयर बिक्री गरेको तथ्य बाहिरिएको छ ।

नेप्सेका उच्चपदस्थ कर्मचारीले आफ्नै नाममा टीएमएस एकाउन्टबाट सेयर बेचेको पाइएको हो । यसरी कर्मचारीले डाटा प्रणालीभित्र प्रवेश गरेर कारोबार गरेपछि आम सर्वसाधारणले सेयर मार्केटमा कसरी विश्वास गर्ने र लगानी गर्ने भन्ने प्रश्न उत्पन्न भएको छ ।

नेप्सेमा सीईओपछिको दोस्रो बरियतामा रहेका निरञ्जन फुँयालले समेत नेप्सेको डाटा प्रणालीभित्रबाट ब्रोकर नम्बर ५० मार्फत सेयर कारोबार गरेको तथ्य फेला परेको छ ।

फुँयालले क्लाइन्ट नम्बर कोड अर्थात युजर आइडी एनपी ५२६०६९ प्रयोग गरेर सन् २०२१ अप्रिल २९ तारेखका दिन ११ बजेर ५३ मिनेटमा उक्त डेढ लाख बराबरको सेयर कारोबार गरेका हुन् ।

के भन्छन् नेप्सेका कर्मचारी ?

यस सन्दर्भमा खबरहबले नेप्सेका डेपुटी सिइयोसँग जिज्ञासा राख्दा उनले नेप्सेका कर्मचारीले आईपीओ भनाए पाइने दाबी गरे । उनले भने, ‘हामीले आईपीओ भर्न पाइन्छ । आईपीओबाट आएको शेयर बेच्न पाइन्छ । दोस्रो बजारमा किन्न पाइँदैन त्यति हो ।’

तपाईले यो शेयर किनेको हो कि आईपीओ हो भन्ने प्रश्नमा उनी भन्छन्, ‘मैले कहाँ किनेको छु, त्यो सबै आईपीओ हो । यस्तो हावा हावा कुरा गरेर हुँदैन, मैले आईपीओ बाहेक अरु शेयर आएको छैन । आईपीओको शेयर बेच्न पाइन्छ । त्यो (ब्रोकर ५० वाला) आईपीओको शेयर हो ।’

नेप्सेका सूचना अधिकारी मुराहरी पराजुलीको तर्क छ, ‘नेप्सेमा जोडिनु भन्दा अगाडि नै किनेको रहेछ भने नेप्सेका कर्मचारीले आईपीओमा परेको शेयर बेच्न पाउँछ । नेप्सेमा जोडिएपछि भने ब्रोकर लगाएर दोस्रो बजारमा किन्न चाहिँ पाइँदैन ।’
उनी भन्छन्, ‘प्राथमिक बजारमा किन्न पाइन्छ, प्राथमिक बजारमा किनेको शेयर त दोस्रो बजारमा बेच्नैप¥यो । आईपीओ हो भने बेच्न पाइन्छ ।’

फुयाल र पराजुलीले नेप्सेका कर्मचारीले आइपीओ बेच्न पाउने तर्क गरे पनि नेप्सेको आइटी कम्पनीमै कार्यरत अर्का एक कर्मचारी चाहिँ नेप्सेका कर्मचारीले आफू वा आफ्नो परिवारको सदस्यलाई समेत लगाएर सेयर कारोबार गर्न नहुने र त्यसो गर्दा स्वार्थ बाझिने बताउँछन् ।

स्रोतले खबरहबसँग भन्यो, ‘नेप्सेका कर्मचारीले डाटा इन्ट्रीको पहुँचभित्रै प्रवेश गरेर सेयर कारोबार गर्नै पाइन्न । यो सिधै स्वार्थ बाझिने गैरकानूनी भित्री कारोबार हो ।’

के भन्छ धितोपत्रसम्बन्धी कानून ?

धितोपत्र सम्बन्धी ऐन २०६३ (०७४ को संशोधन) ले स्वार्थ बाझिने गरी गरिएको कारोबारलाई दण्डनीय मानेको छ । ऐनको दफा ९१ र ९२ ले धितोपत्रको भित्री कारोबारमा संलग्न हुने व्यक्तिका बारेमा बताएको छ ।

त्यस्तो भित्री कारोबारमा गलत तरिकाले संलग्न हुने व्यक्ति वा कर्मचारीलाई एक वर्षसम्म कैद र डेढलाख रुपैयाँसम्म जरिवाना हुने भनिएको छ । ऐनको यो व्यवस्था ०६३ सालदेखि नै लागू भएको हो ।