के खाने ?

—     खान सुपाच्य, सादा, उचित मात्रामा खाने ।

—     गहुँ वा चनाको पीठो बराबरी मात्रामा मिलाएर बनाएको रोटी राम्ररी चपाएर खाने ।

—युवा अवस्थामा रोग लागेमा सोयाविनलाई राति भिजाएर बिहान बोक्रा निकालेर सुकाउने र बराबरी मात्रामा गहुँ र भटमास मिलाएर पिसाउने र यसको चोकरसहितको रोटी बनाएर बिहान बेलुका खाने ।

— फलमा स्याउ, मेवा, अमला, वेल, खरबुजा, सुन्तला, केरा आदी खाने ।

—आलु, पुदिना, लौका, ताजा हरियो सागपात, फर्सी, बन्दाकोभी, काँचो दूध, दही, पनिर, काउली इच्छानुसार खाने ।

—चना, राजमा, टुसा उम्रेको गेडागुडी, मह इच्छानुसार खाने ।

—प्रतिदिन लसुन तीन चार केस्रा छोडाएर चपाउने अनि मन तातो पानीले निल्ने । यसले रगतमा कोलस्ट्रोलको मात्रालाई कम गर्छ ।

के नखाने ?

—धेरै तिखो, मसालेदार, तारेको चीज धेरै नखाने । धेरै खाना रुखोसुखो खाना, बासी, चिसो खाना नखाने ।

—     माछा–मासु, चिया, कफी, रक्सी र अन्य नशा लाग्ने चीज नखाने ।

—     खैनी, गुटखा, कम गर्दै खान छोड्नुपर्छ ।

—     बढी फ्याट भएको दूध, मख्खन, नून खान हुन्न ।

साभार – ‘घरेलु आयुर्वेदिक उपचार’ पुस्तकबाट